ലോക ഭൂപടം പരിശോധിച്ചാൽ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാകും; ഭൂമിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ജലമാണ്. എന്നാൽ ഈ ‘ബ്ലൂ പ്ലാനറ്റിൽ’ ചില രാജ്യങ്ങൾ മാത്രം ചരിത്രവും ഭൂമിശാസ്ത്രവും നൽകിയ സവിശേഷ ആനുകൂല്യങ്ങളിലൂടെ അസാധാരണ ശക്തിയായി മാറി. അതിൽ ഒന്നാമനാണ് അമേരിക്ക. വെറും ഭാഗ്യം കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങളിലൂടെയാണ് അമേരിക്ക ഈ നിലയിലെത്തിയത്.
1. ഭൂമിശാസ്ത്രം നൽകിയ ‘സുരക്ഷാ കവചം’
അമേരിക്കയുടെ കരുത്തിന്റെ അടിത്തറ അതിന്റെ ഭൗഗോളിക സ്ഥാനമാണ്.
- സ്വാഭാവിക കോട്ടകൾ: കിഴക്ക് അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രവും പടിഞ്ഞാറ് പസഫിക് സമുദ്രവും അമേരിക്കയ്ക്ക് കാവൽ നിൽക്കുന്നു. അയൽക്കാരായ കാനഡയിൽ നിന്നോ മെക്സിക്കോയിൽ നിന്നോ വലിയ സൈനിക ഭീഷണിയില്ല. ഇത് അതിർത്തി സുരക്ഷയ്ക്കുള്ള ഭാരിച്ച ചെലവ് കുറയ്ക്കാൻ അവരെ സഹായിച്ചു.
- നദീതടങ്ങൾ: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൃഷിയിടങ്ങളിലൊന്നായ മിസിസിപ്പി നദീതടം അമേരിക്കയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ പുഷ്ടിപ്പെടുത്തി. റോഡുകളേക്കാൾ ചെലവ് കുറഞ്ഞ ജലഗതാഗത സൗകര്യം ചരക്ക് നീക്കം എളുപ്പമാക്കി.
2. യുദ്ധങ്ങൾക്കിടയിലെ വളർച്ച
യൂറോപ്പും ഏഷ്യയും രണ്ട് ലോകമഹായുദ്ധങ്ങളിൽ തകർന്നു തരിപ്പണമായപ്പോൾ അമേരിക്കയ്ക്ക് സ്വന്തം മണ്ണിൽ വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വന്നില്ല. പകരം, സഖ്യകക്ഷികൾക്ക് ആയുധങ്ങളും സാമഗ്രികളും വിതരണം ചെയ്ത് അവർ വലിയ സാമ്പത്തിക ലാഭമുണ്ടാക്കി. 1945 ആയപ്പോഴേക്കും ലോകത്തിലെ സ്വർണ്ണശേഖരത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം അമേരിക്കയുടെ കൈവശമായി.
3. ഡോളറിന്റെ ആധിപത്യം
1944-ലെ ബ്രെറ്റൺ വുഡ്സ് കരാറിലൂടെ ആഗോള സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയുടെ കേന്ദ്രമായി അമേരിക്ക മാറി. അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരം ഡോളറിലാക്കിയതും, പിന്നീട് എണ്ണ വ്യാപാരം ഡോളറുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചതും (Petro-dollar) അമേരിക്കയെ ലോകത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ‘ബോസ്’ ആക്കി മാറ്റി.
4. സൈനിക ശക്തിയും സഖ്യങ്ങളും
നാറ്റോ (NATO) പോലുള്ള സഖ്യങ്ങളിലൂടെയും ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള നൂറുകണക്കിന് സൈനിക താവളങ്ങളിലൂടെയും അമേരിക്ക തന്റെ സാന്നിധ്യം ഉറപ്പിച്ചു. സാറ്റലൈറ്റ് സാങ്കേതികവിദ്യയിലും ജിപിഎസ് സംവിധാനത്തിലും അവർ ഇന്നും ബഹുദൂരം മുന്നിലാണ്.
5. സോഫ്റ്റ് പവർ: നമ്മളറിയാതെ നമ്മളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു
അമേരിക്കയുടെ ശക്തി വെറും തോക്കുകളിലോ പണത്തിലോ മാത്രമല്ല.
- സംസ്കാരം: ഹോളിവുഡ് സിനിമകൾ, സംഗീതം, ഫാഷൻ എന്നിവയിലൂടെ അമേരിക്കൻ ജീവിതരീതി ലോകമെമ്പാടും പടർന്നു.
- ടെക്നോളജി: ഗൂഗിൾ, ഫേസ്ബുക്ക്, ആപ്പിൾ, മൈക്രോസോഫ്റ്റ് — ഇന്ന് നമ്മുടെ ഡിജിറ്റൽ ലോകം നിയന്ത്രിക്കുന്നത് അമേരിക്കൻ കമ്പനികളാണ്. ലോകത്തെ മികച്ച പ്രതിഭകളെ ആകർഷിക്കാനുള്ള അവരുടെ കഴിവും (Brain Drain) ഇതിന് ആക്കം കൂട്ടി.
വെല്ലുവിളികളും ഭാവിയും
എല്ലാ സാമ്രാജ്യങ്ങൾക്കും എന്നപോലെ അമേരിക്കയ്ക്കും ഇന്ന് വെല്ലുവിളികളുണ്ട്. രാജ്യത്തിനുള്ളിലെ തോക്ക് സംസ്കാരം, സാമ്പത്തിക അസമത്വം, ആരോഗ്യ പരിപാലന രംഗത്തെ വെല്ലുവിളികൾ എന്നിവ അവർക്ക് തലവേദനയാണ്. പുറമെ നിന്ന് ചൈന ഉയർത്തുന്ന ശക്തമായ മത്സരമാണ് മറ്റൊരു ഭീഷണി.
ചുരുക്കത്തിൽ: ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ആനുകൂല്യങ്ങളെ കൃത്യമായ രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക തന്ത്രങ്ങളുമായി കോർത്തിണക്കിയതാണ് അമേരിക്കയുടെ വിജയരഹസ്യം. എന്നാൽ ചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു ശക്തിയും ശാശ്വതമല്ല എന്നാണ്. ലോകം മറ്റൊരു അധികാര മാറ്റത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുമോ എന്നത് കാത്തിരുന്ന് കാണേണ്ടതാണ്.
